Moja Piątka. Szkoła, z której nigdy do końca się nie wychodzi

Są szkoły, które po prostu się kończy. Odbiera się świadectwo, zdaje maturę i rusza w świat. Ale są też takie miejsca, które zostają w człowieku na całe życie. Dla mnie takim miejscem jest V Liceum Ogólnokształcące im. Klaudyny Potockiej w Poznaniu – moja „Piątka”.

Kiedy dzisiaj o niej myślę, nie widzę przede wszystkim ocen, sprawdzianów czy zapisanych zeszytów. Widzę ludzi. Twarze. Korytarze. Wyjazdy. Śmiech. Przyjaźnie. Nauczycieli, których głos, gesty czy sposób chodzenia pamięta się po kilkudziesięciu latach. Widzę też scenę i muzykę, bo one już wtedy były ogromną częścią mojego życia.

Ale „Piątka” była obecna w mojej rodzinie jeszcze zanim sama przekroczyłam jej próg.

Do V LO chodziła siostra mojego Taty – Elżbieta Cugier, później moja siostra Joanna Cugier, moje kuzynki Michalina i Marianna Grynko oraz Magdalena Skrzypczak. Uczyli się tutaj przyjaciele moich rodziców, a później również ich dzieci. „Piątka” była więc trochę naszą rodzinną szkołą. Miejscem, o którym słyszałam, zanim sama stałam się częścią jej historii.

Nie tylko scena

Mam z V LO przepiękne wspomnienia i zdecydowanie nie wszystkie związane są z muzyką. Pamiętam wymiany z niemieckimi szkołami, a szczególnie szkołę we Freising koło Monachium. Dla młodych ludzi możliwość poznania rówieśników z innego kraju, ich codzienności, języka i kultury była wtedy czymś naprawdę wyjątkowym.Najlepszym dowodem na wartość tych spotkań jest dla mnie to, że do dzisiaj utrzymuję kontakt z ówczesnymi uczniami szkoły we Freising. Minęły dziesięciolecia, zmienił się świat, zmieniliśmy się my, a niektóre znajomości pozostały. I to jest piękne.

Z ogromnym sentymentem wspominam również obozy wędrowne organizowane przez nieodżałowanego Pana Matuszaka. Pan Matuszak był przeuroczym facetem zeszliśmy razem z grupą zapaleńców całe Beskidy. Kocham je do dzisiaj... Są nauczyciele, których pamięta się nie tylko przez to, czego uczyli, ale przede wszystkim przez to, jakimi byli ludźmi. Przez atmosferę, którą wokół siebie tworzyli, poczucie humoru, życzliwość i wspólne przeżycia. On zdecydowanie był jednym z nich.

Nauczyciele, których nadal widzę przed oczami

Po tylu latach ze szczególnym uśmiechem wracają wspomnienia nauczycieli. Pani Hałupka od chemii, którą do dzisiaj wspominam z ogromną sympatią, chyba doskonale wiedziała, że chemia nie jest moim życiowym powołaniem. I, jak pokazało życie, miała rację. Pani Dyboska od biologii natomiast cały czas próbowała mnie przekonać, że… nie umiem ściągać. Najwyraźniej rzeczywiście nie był to talent, który udało mi się w liceum odpowiednio rozwinąć. I Pani Wyszkowska – jej nie sposób zapomnieć. Do dzisiaj widzę ją przed oczami: zawsze idealnie wyprostowaną, z misternie upiętym kokiem i wskaźnikiem w dłoni, przemierzającą klasę w sposób, który nie pozostawiał żadnych wątpliwości, kto tutaj dowodzi.

I właśnie takie obrazy zostają.

Po latach nie pamiętamy wszystkich tematów lekcji. Zapominamy, co dokładnie było na sprawdzianie i jaką dostaliśmy ocenę. Czasami znika z pamięci nawet to, czego poprzedniego wieczoru uczyliśmy się z przekonaniem, że od tego zależy całe nasze życie, Ale pamiętamy ludzi. Ich głos. Uśmiech. Powiedzonka. Gesty. Sposób patrzenia na nas. I sytuacje, z których wtedy być może wcale nie było nam do śmiechu, a dzisiaj wywołują ogromny uśmiech.

Wszystko zaczęło się od „Przeżyj to sam”

Oczywiście w mojej historii „Piątki” szczególne miejsce zajmuje muzyka. W V LO działał szkolny zespół muzyczny prowadzony przez Adama Syroczyńskiego. Bardzo chciałam do niego dołączyć. Na przesłuchaniu zaśpiewałam utwór wyjątkowo związany z naszą szkołą – „Przeżyj to sam” zespołu Lombard, który przez lata był swoistym hymnem „Piątki”. Dostałam się. Nie mogłam wtedy wiedzieć, jak niezwykłą klamrę dopisze do tej historii życie. Nie przypuszczałam przecież, że kilka lat później zostanę wokalistką Lombardu i stanę na jednej scenie z Grzegorzem Stróżniakiem – liderem zespołu, wokalistą, klawiszowcem i kompozytorem „Przeżyj to sam”. Piosenki, którą jako uczennica V LO wybrałam na przesłuchanie do szkolnego zespołu. Piosenki, która przez lata była hymnem naszej szkoły. Kiedy dzisiaj o tym myślę, trudno się nie uśmiechnąć do przewrotności losu. Takich historii po prostu nie da się zaplanować.

Heba5 i „Kolęda Nocka”

Muzyczna i artystyczna „Piątka” to jednak znacznie więcej. Był kabaret Heba5, prowadzony przez Panią Barbarę Grzeszczak i Panią Helenę Antoszczak. Cudowne dwie nauczycielki z powołaniem. Kabaret nauczył mnie sceny od zupełnie innej strony – poczucia humoru, dystansu do siebie, kontaktu z publicznością i reagowania na to, co wydarza się tu i teraz. Brałam również udział w musicalu „Kolęda Nocka” w reżyserii księdza Ryszarda Dyca.

Dzisiaj, po latach zawodowego życia na scenie, widzę, jak ważne były wszystkie te doświadczenia. Wtedy o tym nie myślałam. Chciałam po prostu śpiewać, występować, próbować nowych rzeczy i być z ludźmi. I miałam szkołę, która dawała mi taką możliwość.

Piątka i Lombard – niezwykłe zbiegi losu

Po latach okazało się, że związków pomiędzy V LO a Lombardem jest więcej. Absolwentem „Piątki” jest Paweł Klimczak – znakomity gitarzysta, który przez lata grał w zespole Lombard. A później jego zawodowe życie obrało jeszcze inną, niezwykłą drogę. Dzisiaj Paweł jest zawodowym pilotem Polskich Linii Lotniczych LOT.

Jest też historia, która za każdym razem robi na mnie ogromne wrażenie. Maksymilian Mińczykowski był uczniem V LO, kiedy razem z Grzegorzem Stróżniakiem przyszliśmy do „Piątki” na spotkanie z uczniami. My byliśmy wtedy gośćmi szkoły. Maks siedział po drugiej stronie – jako jej uczeń. Minęły lata. Dzisiaj Maksymilian Mińczykowski jest perkusistą Lombardu i razem stoimy na jednej scenie. Kiedy o tym myślę, historia po raz kolejny zatacza piękne koło. Ja jako uczennica „Piątki” śpiewam na przesłuchaniu „Przeżyj to sam”, nie wiedząc, że kiedyś zostanę wokalistką Lombardu i stanę na scenie obok kompozytora tej piosenki. Maks jako uczeń „Piątki” przychodzi na spotkanie z Lombardem, nie wiedząc, że po latach sam zostanie jego perkusistą. Paweł kończy tę samą szkołę, zostaje gitarzystą Lombardu, a później zawodowym pilotem. I może właśnie o tym jest młodość – że nie mamy pojęcia, dokąd zaprowadzą nas drogi, na które właśnie wchodzimy.

Ludzie, z którymi dorastaliśmy

Kiedy wspominam „Piątkę”, nie mogę oczywiście zapomnieć o moich koleżankach i kolegach z klasy oraz rówieśnikach, z którymi dzieliłam te niezwykle ważne lata. Każdy z nas był wtedy na początku swojej drogi. Mieliśmy swoje charaktery, marzenia, pierwsze sukcesy i porażki. Jedni dokładnie wiedzieli, co chcą robić w życiu, inni dopiero tego szukali. Nie mieliśmy pojęcia, kim będziemy za dziesięć, dwadzieścia czy trzydzieści lat. Życie rozrzuciło nas po różnych miejscach, zawodach, miastach, czasami krajach. Z niektórymi kontakt pozostał, z innymi nasze drogi naturalnie się rozeszły. Ale dzisiaj mamy coś, czego w czasach naszego liceum nikt nie mógł przewidzieć – media społecznościowe. Dzięki nim mam okazję obserwować, jak potoczyło się życie ludzi, z którymi kiedyś siedziałam w jednej klasie, mijałam się na korytarzu, jeździłam na wycieczki czy rozmawiałam na przerwach. I robię to z ogromną sympatią. Widzę, jakimi stali się ludźmi. Jak stworzyli rodziny, rozwijają swoje pasje, pracują, podróżują, wychowują dzieci, realizują marzenia, odnoszą sukcesy, pomagają innym. I jestem z nich po prostu dumna. Bo kiedy byliśmy nastolatkami, patrzyliśmy na siebie jak na koleżankę czy kolegę ze szkoły. Nie mogliśmy jeszcze wiedzieć, jaki człowiek wyrośnie z tej dziewczyny czy tego chłopaka. Dzisiaj z ogromną przyjemnością obserwuję, że z wielu z nich wyrosło na wspaniałych, mądrych i wartościowych ludzi. I myślę, że to jest najpiękniejsze świadectwo każdej szkoły. Nie tylko wyniki, rankingi czy liczba olimpijczyków. Ludzie, którzy z niej wychodzą.

Im jestem starsza, tym mocniej rozumiem, że szkoła to nie mury. Szkoła to ludzie.

To Pan Matuszak i nasze obozy wędrowne.

To Pani Hałupka, która wiedziała, że chemia raczej nie zapisze się złotymi zgłoskami w mojej przyszłości.

To Pani Dyboska i moje najwyraźniej niezbyt skuteczne próby ściągania.

To Pani Wyszkowska – wyprostowana, z misternym kokiem i nieodłącznym wskaźnikiem.

To Adam Syroczyński i szkolny zespół.

Barbara Grzeszczak i Helena Antoszczak oraz Heba5.

Ksiądz Ryszard Dyc i „Kolęda Nocka”.

To Freising, wymiany i znajomości, które przetrwały dziesięciolecia.

To moje koleżanki i koledzy.

To przyjaźnie.

To tysiące drobnych historii, których nie zapisano na żadnym świadectwie, a które po latach okazują się ważniejsze od niejednej szkolnej oceny.

Bo dobra szkoła nie tylko uczy.

Dobra szkoła daje młodemu człowiekowi ludzi, doświadczenia, odwagę i przestrzeń, żeby mógł odkryć, kim chce zostać.

90 lat „Piątki”

Dzisiaj V Liceum Ogólnokształcące świętuje 90 lat. Dziewięćdziesiąt lat to kilka pokoleń młodych ludzi, którzy przekraczali próg tej szkoły, nie mając pojęcia, dokąd zaprowadzi ich życie. Ja też nie wiedziałam. Nie wiedziałam, że piosenka zaśpiewana na przesłuchaniu do szkolnego zespołu połączy się kiedyś tak niezwykle z moim zawodowym życiem. Nie wiedziałam, że uczeń siedzący na spotkaniu z Lombardem po latach zostanie perkusistą tego zespołu. Nie wiedziałam, że znajomości zawarte podczas szkolnej wymiany z młodzieżą z Freising przetrwają dziesięciolecia. Nie wiedziałam, kim zostaną ludzie siedzący obok mnie w szkolnych ławkach. Wtedy niczego jeszcze nie wiedzieliśmy. Wszystko było przed nami. I może właśnie dlatego wspomnienia z młodości są tak piękne.

Dzisiaj mogę powiedzieć tylko:
Dziękuję Ci, Piątko. Za muzykę i scenę, ale równie mocno za obozy, podróże, wymiany, przyjaźnie, nauczycieli, szkolne korytarze, śmiech i wszystkie chwile, które wtedy wydawały się zwyczajną codziennością, a po latach okazały się ważnym kawałkiem mojego życia. Za ludzi, których pamiętam. Za tych, których już z nami nie ma. Za tych, z którymi po tylu latach nadal mam kontakt.I za tych, których życie mogę dzisiaj obserwować z daleka i z dumą myśleć: Popatrzcie, jacy wspaniali ludzie wyrośli z tych dzieciaków z „Piątki”.

Czasami wystarczy zamknąć oczy, żeby znowu zobaczyć szkolny korytarz, znajome twarze, usłyszeć śmiech kolegów… i zobaczyć Panią Wyszkowską idącą idealnie wyprostowaną z tym swoim wskaźnikiem.

Moja Piątka.
Moja rodzina.
Moi nauczyciele.
Moi przyjaciele.
Moja młodość.
Moje pierwsze sceny.
Kawał mojego życia.

Bo z niektórych szkół naprawdę nigdy do końca się nie wychodzi.
Marta Cugier